6 nghi lễ trong phong tục đám cưới người Chăm – Văn hóa miền Tây

Thiet ke khong ten 2021 03 23T154844.488

Mỗi dân tộc sẽ có một phong tục, một nét văn hóa riêng, người Chăm cũng không ngoại lệ. Trong đó có phong tục đám cưới người Chăm rất độc đáo và mang đậm văn hóa dân tộc. Trong nghi lễ cưới hỏi, người Chăm vẫn còn lưu giữ lại phong tục truyền thống dân tộc. Theo đó, với chế độ mẫu hệ nên con gái sẽ đi cưới chồng và người con trai sẽ về nhà vợ ở rể.

>>>>4 lễ trong Phong tục đám cưới của dân tộc Khmer – Văn hóa Miền Tây

>>>> Phong tục cưới hỏi miền Tây gồm có những gì?

1. Lễ mai mối – Phong tục đám cưới người Chăm

Đối với người Chăm, theo chế độ mẫu hệ nên bên gái là bên hỏi cưới, chủ động trong việc hôn nhân nên khi người con gái mới lớn thì nhà gái chủ động chọn chồng cho con, qua hình ảnh được ông mai bà mối mang đến.

Thiet ke khong ten 2021 03 23T134700.496
Phong tục đám cưới người Chăm

Ông mai bà mối (ong binyuk muk binyuk) khi đến nhà trai phải ăn nói khéo léo, lưu loát để thể hiện ý muốn của nhà gái muốn cưới con trai cho của họ.

2. Lễ dạm hỏi – Phong tục đám cưới người Chăm

Khi bên trai đã đồng ý, nhà gái sẽ xem ngày hợp tuổi của đôi trẻ (harei siam bilan siam) để tiến hành làm lễ hỏi (nao puec). Trong lễ này, nhà gái sẽ chuẩn bị những lễ vật để dâng cho họ nhà trai. Những mâm lễ vật đơn giản gồm có cau, trầu, rượu và bánh truyền thống (ahar puec likei) như: tapei bilik (bánh ít), tapei nung (như bánh tét của người Kinh)……và một vài loại trái cây.

Thiet ke khong ten 2021 03 23T134307.441
Phong tục đám cưới người Chăm

Họ nhà trai sẽ chuẩn bị nghi thức đón lễ vật khi họ nhà gái mang lễ vật sang. Những mảnh chiếu hoa được trải dài trước sân nhà, hai họ được xếp thành hàng theo hướng Đông – Tây ngồi đối diện nhau.

Thiet ke khong ten 2021 03 23T135354.276
Phong tục đám cưới người Chăm

Các bạn vào xem các video về miền Tây tại youtube của bọn mình

Video dìa miền Tây tại đây nhé

Khi ông bà mai mối gửi lời chào là khi đó câu chuyện cưới xin chính thức được bắt đầu, sau đó đại diện họ nhà gái sẽ ngỏ lời hỏi cưới. Khi họ nhà trai đồng ý, lễ vật sẽ được đưa vào trong để tiến hành cúng tổ tiên.

3. Lễ dứt lời – Phong tục đám cưới người Chăm

Trước khi ra về, họ nhà gái sẽ mời nhà trai sang nhà gái để cho câu trả lời chính thức về hôn nhân của đôi trẻ, nhà gái sẽ đãi nhà trai một bữa tiệc mặn thịnh soạn, lễ này được gọi lễ “dứt lời bên nhà trai” (paklaoh panuec gah likei). Sau lễ này, đại diện hai bên nhà trai gái đem rượu, trầu, cau,… đến gặp gru (thầy) xem ngày, giờ lành tháng tốt để tiến hành làm lễ cưới.

Thiet ke khong ten 2021 03 23T140518.216
Phong tục đám cưới người Chăm

Trước lễ cưới vài ngày, hai họ nhà gái và nhà trai sẽ cử những người có tài ăn nói, có uy tín bao gồm trưởng tộc, cha mẹ hai bên, cha mẹ đỡ đầu sẽ đến nhà gái để làm lễ “dứt lời bên nhà gái” (paklaoh panuec gah kamei).

Thiet ke khong ten 2021 03 23T141034.691
Phong tục đám cưới người Chăm

Lễ này thực hiện khá nhanh và đơn giản, hai bên sẽ bàn về vật chất, hình thức, thời gian, nội dung… để bắt đầu làm lễ cưới.

Chọn tháng, ngày và giờ

Người Chăm quan niệm khi đám cưới là phải chọn “giờ phải đẹp, ngày phải lành, tháng phải tốt” được họ gọi là harei siam tuk tanyruah. 

Thiet ke khong ten 2021 03 23T140845.933
Phong tục đám cưới người Chăm

Theo lịch của người Chăm, họ quan niệm tháng Giêng là tháng mang nhiều tương tư, nhớ nhung, tháng 2 và 8 là tháng của tội lỗi, tháng 3 là tháng được nhiều lúa gạo, tháng 4, 5 và 9 là tháng không tốt dễ gây hấn, tháng 6 sẽ được nhiều danh lợi, tiền tài của cải, tháng 7 là tháng bệnh tật, ốm đau, tháng 10 là tháng phát tài, tháng 11 là sự thịnh vượng, làm ăn tuận lợi, tháng 12 theo quan niệm là lửa phát cháy.

Thiet ke khong ten 2021 03 23T140650.290
Phong tục đám cưới người Chăm

Do đó, thường chọn tháng tổ chức đám cưới hỏi sẽ rơi vào các ngày của tháng 3, 6, 10, 11 (theo lịch pháp của người Chăm) và phải nhằm vào các ngày bingun, tức vào những thứ ba, thứ tư, thứ năm trong tuần nhằm vào ngày thượng tuần trăng.

Thiet ke khong ten 2021 03 23T143406.249
Phong tục đám cưới người Chăm

Thứ tư (harei suk) là ngày tiến hành lễ cưới chính, vì theo quan niệm người Chăm thứ tư là ngày đất tốt, đất nẻ. Lễ cưới vào ngày thứ tư mang ý nghĩa cầu cho sự sinh sôi nảy nở, mong cho đôi vợ chồng sinh con đầy đàn.

Phong tục đám cưới người Chăm
Phong tục đám cưới người Chăm

Về giờ tiến hành lễ, thuộc giờ âm trong lịch của người Chăm, phải chọn giờ lành tức vào khoảng từ buổi trưa đến xế chiều. Lễ cưới người Chăm sẽ được tổ chức theo đúng ngày giờ đã định, không được thay đổi, bất di bất dịch.

4. Lễ đón rể – Phong tục đám cưới người Chăm

Vào đầu giờ chiều ngày thứ tư, nhà trai sẽ đưa chú rể sang nhà gái. Giờ khắc chú rể bước ra khỏi nhà cũng phải là giờ lành, đoàn đưa rể bao gồm cha mẹ chú rể, cha đỡ đầu, bà con họ hàng nhà trai. Trang phục của chú rể là trang phục truyền thống, đầu quấn khăn của dân tộc Chăm.

Thiet ke khong ten 2021 03 23T140158.187
Phong tục đám cưới người Chăm

Khi đoàn nhà trai đến, nhà gái bưng lễ vật ra cổng đón chú rể, lễ vật gồm có khay trầu, rượu, nước trà. Tại đây, nếu nhà trai đến sớm thì sẽ trải chiếu, rót nước trà, rót rượu để làm lễ chờ, chờ đến giờ lành thì chú rể mới bước được vào cổng nhà gái.

Thiet ke khong ten 2021 03 23T142647.762
Phong tục đám cưới người Chăm

Đây là nét đặc sắc riêng trong phong tục đám cưới người Chăm, và còn được xem là một nghi lễ quan trọng trong nghi thức đón rể (raok matuw).

5. Lễ trao tay chú rể cho nhà gái – Phong tục đám cưới người Chăm

Sau nghi thức làm lễ tại nhà gái, chú rể được dẫn vào phòng the. Tại đây, cô dâu được trang điểm, xức dầu thơm, sửa soạn trang phục, để chuẩn bị đón chú rể. Tại đây, lễ Jaw tangin ong inâ amâ được tổ chức để chúc cho trẻ trăm năm hạnh phúc, sống với nhau đến đầu bạc răng long.

Thiet ke khong ten 2021 03 23T135803.403
Phong tục đám cưới người Chăm

Một nghi thức phòng the trong phong tục cưới hỏi của Người Chăm.

Sau nghi thức làm lễ, cô dâu chú rể được dặn dò trong ba đêm đầu ở bên nhau chỉ được trò chuyện, tâm sự, và cấm tuyệt đối “chuyện chăn gối”. Đây là một nét đẹp phong tục trong lễ cưới mang đậm nét truyền thống lâu đời của người Chăm .

Thiet ke khong ten 2021 03 23T135923.566
Phong tục đám cưới người Chăm

Trong ba ngày đầu, chú rể không được quay về nhà cha mẹ ruột, nếu có về cũng đứng ngoài cổng tuyệt đối không được bước chân vào nhà.

6. Lễ trả áo – Phong tục đám cưới người Chăm

Đến ngày thứ ba sau lễ cưới, đôi vợ chồng chuẩn bị mâm vật lễ gồm trầu cau, bánh trái, bánh tét, bánh sakaya,…mang về nhà trai để trả lễ.

Thiet ke khong ten 2021 03 23T135452.657
Phong tục đám cưới người Chăm

Người Chăm gọi lễ này là lễ trả áo (taleh khan aw). Nhà trai sẽ đón đôi vợ chồng trẻ một cách trịnh trọng vào dịp này, cha mẹ, dòng họ chú rể sẽ trao tặng cho đôi vợ chồng những tấm vải lụa, tiền, trang sức và những vật dụng quan trọng xem như là của hồi môn của nhà trai.

Thiet ke khong ten 2021 03 23T134924.683
Phong tục đám cưới người Chăm

Theo phong tục lễ cưới hỏi của người Chăm, lễ cưới đến đây được xem là hoàn thành. Cô dâu chú rể chính thức được công nhận là vợ chồng.